Modaal inkomen
Modaal inkomen is een algemeen gebruikt begrip in de Nederlandse inkomenspolitiek. Hoewel de letterlijke betekenis anders suggereert is het een 'geprikt' inkomensniveau. Het begrip betekent letterlijk het 'meest voorkomende inkomen', niet het gemiddelde inkomen. Modaal is afgeleid van het begrip modus in de statistiek.
In Nederland gebruikt men het begrip modaal inkomen als referentiepunt voor de bepaling van inkomenseffecten van maatregelen door de overheid. Het begrip is door het Nederlands Centraal Planbureau (CPB) gedefinieerd als een geprikt inkomensniveau, net onder de maximum premie-inkomensgrens voor de zorgverzekeringswet (ZVW). Het CPB gebruikt het begrip als referentiepunt in veel van zijn publicaties.
Het bruto modale inkomen is volgens het CPB in 2008 € 31.000 (vakantietoeslag meegerekend). Per maand is dat ongeveer € 2.353,- (bruto, exclusief 8% vakantietoeslag). In 2007 was het € 30.000, in 2009 € 32.500, in 2010 ook € 32.500 en voor 2011 € 32.500. Voor 2012 wordt een modaal inkomen van € 33.000 geschat.
Gemiddeld inkomen
Het gemiddelde inkomen wijkt af van het modaal inkomen. Zie ook hier voor een uitleg en voorbeeld hierover. In 2010 was het gemiddelde inkomen, op basis van 16.226.000 personen, € 22.000 per jaar. Dit omvat inkomen uit arbeid, inkomen uit eigen onderneming, uitkering inkomensverzekeringen en uitkering sociale voorzieningen (met uitzondering van kinderbijslag). Het feit dat dit zo laag ligt komt doordat er ook een groot deel van de bevolking niet werkt of geen inkomen geniet. Het gemiddelde inkomen van de werkzame beroepsbevolking (dit zijn 7.785.000 personen) is € 34.600 per jaar. Het gemiddelde inkomen van de niet-werkzame beroepsbevolksing (dit zijn 4.759.000 personen) is € 18.400 per jaar. Dit zijn mensen met een uitkering, pensioen of partneralimentatie en studenten.